Jaką władzę ma kapitan samolotu? Oto co mówią przepisy prawa lotniczego

Prasówka Lazarski Aviation Academy 23 grudnia 2024

W samolotach, podobnie jak na statkach morskich, kapitan to nie tylko honor i zaszczyt, ale też wielka odpowiedzialność. Choć obaj piloci muszą współpracować i się uzupełniać, przepisy mówią jasno: to kapitan ponosi odpowiedzialność i do niego należy ostatnie słowo.

Samoloty pasażerskie potrzebują dwóch pilotów w kokpicie – kapitana i pierwszego oficera. Kapitan siada na lewym fotelu i na pagonach i rękawach ma cztery belki, pierwszy oficer zajmuje fotel prawy i poznać go można po trzech belkach na mundurze. Podział na kapitana i pierwszego oficera nie wpływa na to, kto z nich jest na danym rejsie pilotem lecącym (ang. pilot flying, PF), a kto pilotem monitorującym (ang. pilot non-flying, PNF). Raz to kapitan może trzymać w dłoniach stery i dźwignię przepustnicy, innym razem może to być zadanie pierwszego oficera, gdy kapitan weźmie na siebie komunikację z kontrolą ruchu lotniczego, sprawdzanie list kontrolnych i obserwowanie wskazań systemów. Zazwyczaj, aby móc awansować z pierwszego oficera na kapitana, trzeba wykazać się udokumentowanym nalotem co najmniej 1500 godz. Wtedy można przesiąść się z prawego fotela na lewy.

Na pokładzie samolotu to kapitan ma ostatnie słowo

W kokpicie kluczem jest współpraca, ale jedno nie podlega dyskusji – na każdym rejsie to kapitan ponosi ostatecznie odpowiedzialność za statek powietrzny, załogę pasażerów i bezpieczeństwo lotu. Z tego względu to do niego należy ostatnie słowo.

Nie jest to kwestia zwyczaju ani tradycji. Uregulowano to w przepisach. Ustawa Prawo Lotnicze mówi wprost, że „dowódca statku powietrznego wydaje zarządzenia związane z bezpieczeństwem lotu i porządkiem na pokładzie statku powietrznego, mające moc w stosunku do wszystkich osób znajdujących się na statku powietrznym” (art. 59 ust. 1.).

Co więcej, „może, jeżeli uzna za konieczne, zlecać innym członkom załogi statku powietrznego wykonywanie czynności nie należących do ich normalnego zakresu działania” (art. 59 ust. 2.).

Władza kapitana wobec pasażerów samolotu

Ponadto, władza kapitana nie dotyczy tylko załogi w kokpicie i personelu pokładowego, ale również każdego pasażera na pokładzie, niezależnie od jego obywatelstwa. To właśnie kapitan swoją decyzją może nie wpuścić pasażera na pokład rejsu albo usunąć go z pokładu.

„Dowódca statku powietrznego ma prawo zastosować niezbędne środki przymusu w stosunku do osób nie wykonujących jego zarządzeń lub zagrażających w inny sposób bezpieczeństwu lotu lub porządkowi na pokładzie statku powietrznego, jak również zatrzymać do czasu przybycia właściwych organów osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa na statku powietrznym” – czytamy w tym samym akcie prawnym (art. 59 ust. 3.).

Jesteśmy tego świadkami w sytuacji doniesień o tzw. niesfornych pasażerach, czyli osób pod wpływem alkoholu, albo pozwalających sobie na przykład na żart o bombie w bagażuKapitan może (i najczęściej z tego korzysta) podjąć decyzję, że awanturujący się pasażer zostaje na ziemi.

Lotnictwo na Uczelni Łazarskiego

Zachęcamy do eksplorowania intrygującego świata współczesnego lotnictwa czytając naszego bloga oraz zapisując się na kierunki lotnicze na Lazarski Aviation Academy na Uczelni Łazarskiego.

Miejsce, gdzie startują marzenia. Oferujemy studia licencjackie, magisterskie oraz podyplomowe i MBA dla przyszłych pilotów, a także prawników i menedżerów branży lotniczej.

Zobacz także

Jaką władzę ma kapitan samolotu? Oto co mówią przepisy prawa lotniczego

W samolotach, podobnie jak na statkach morskich, kapitan to nie tylko honor i zaszczyt, ...

Tak chce rosnąć LOT. Oto co zmieni otwarcie CPK

W tym roku Polskie Linie Lotnicze LOT mają zaprezentować zaktualizowaną strategię rozwoju. Oparta jest ...

Drony na ratunek. Służby wykorzystują je już dziś 

Drony mają coraz więcej zastosowań, nie tylko komercyjnych. Bezzałogowe statki powietrzne są wykorzystywane również ...